فرض کنید قرار است برای کافهای به نام «کنار» لوگو طراحی کنید. اگر همین حالا عبارت «لوگو کافه» را جستوجو کنید، احتمالاً اولین اتودهایتان دور فنجان، بخار و دانهی قهوه میچرخند. اما صاحب کافه در گفتوگو به نکتهای اشاره میکند: «مشتریهای محله ما را با نیمکت بلند جلوی پنجره میشناسند. خیلیها قرارشان را همینجا میگذارند.» همین جمله برای طراحی لوگو چند سرنخ تازه دارد. شکل نیمکت، قاب پنجره و حتی مفهوم «کنار هم نشستن» هرکدام میتوانند پایهی یک ایده باشند.
برای پیدا کردن ایده طراحی لوگو، از جزئیاتی شروع کنید که مشتری واقعاً با آن برند تجربه میکند. بعد سراغ نمونهها، عکسها و حروف بروید تا ببینید آن تجربه را چطور میشود به یک نشانه تبدیل کرد. در این راهنما، مسیر طراحی را با مثال کافهی «کنار» پیش میبریم و میبینیم چطور از حرفهای صاحب یک کسبوکار به چند اتود قابل مقایسه برسیم.
قبل از ایدهپردازی، چه چیزی دربارهی برند باید بدانیم؟
در شروع پروژه ممکن است مشتری از شما یک لوگوی «ساده، صمیمی و ماندگار» بخواهد. این سه صفت هنوز دربارهی شکل لوگو چیزی به شما نمیگویند. یک مهدکودک، کتابفروشی و کافهی محلی هر سه میتوانند چنین خواستهای داشته باشند. آنچه مسیر طراحی را روشن میکند، مثالی است که مشتری برای هر صفت میآورد.
یک بریف کوتاه با سؤالهای مشخص بنویسید
بریف طراحی خلاصهی اطلاعاتی است که قرار است انتخابهایتان را براساس آن بسنجید. برای یک کسبوکار کوچک، پاسخ دقیق به چند سؤال از یک پرسشنامهی بلند مفیدتر است.
| از صاحب برند چه بپرسید؟ | پاسخ چه کمکی به طراحی میکند؟ |
|---|---|
| مشتریها وقتی شما را به کسی معرفی میکنند، چه میگویند؟ | ویژگیای را پیدا میکنید که همین حالا در ذهن مخاطب مانده است. |
| مشتری اولین بار کجا نام شما را میبیند؟ | میفهمید خوانایی روی تابلو، بستهبندی، سایت یا تصویر پروفایل کدامیک اولویت دارد. |
| چه چیزی در تجربهی خرید از شما با رقبایتان فرق دارد؟ | برای انتخاب یک نشانهی اختصاصی سرنخ میگیرید. |
| وقتی میگویید برند «صمیمی» یا «دقیق» است، چه مثالی دارید؟ | یک صفت کلی را به رفتار، شیء یا موقعیتی قابلتصویر وصل میکنید. |
| کوچکترین یا محدودترین جایی که لوگو استفاده میشود کجاست؟ | از ابتدا محدودیتهایی مثل چاپ تکرنگ یا عرض کم برچسب را حساب میکنید. |
برای کافهی «کنار»، نتیجهی بریف میتواند همین یک جمله باشد: «کافهای محلی برای قرارهای کوتاه و آشنا که نامش باید از آنطرف خیابان خوانده شود و نشانش روی پاکت بیرونبر هم خوب چاپ شود.» حالا دو معیار روشن دارید. اگر نوشته از دور خوانده نشود یا خطوط نشان روی پاکت محو شوند، اتود نیاز به اصلاح دارد. برای مرور معیارهای پایهی انتخاب فرم و خوانایی، اصول طراحی لوگوی حرفهای را هم ببینید.
از کلمات برند به سرنخهای تصویری برسید
پنج تا ده واژه از حرفهای مشتری بیرون بکشید. برای هر واژه، چیزی را یادداشت کنید که میشود آن را کشید یا شکلش را تغییر داد. مثلاً برای «محله»، خود کلمه سرنخ محدودی است. اما «پلاک قدیمی کوچه»، «نوشتهی روی شیشه» و «نیمکت رو به پیادهرو» سه تصویر متفاوت میسازند.
همین تمرین برای برندهای دیگر هم جواب میدهد. اگر یک شرکت حملونقل میگوید «سریع هستیم»، بپرسید سرعت در کجای خدمتش دیده میشود. شاید مزیتش تحویل مستقیم و بدون توقف باشد. در این صورت، یک مسیر کوتاه و پیوسته میتواند برای اتود اولیه سرنخ دقیقتری از فلش یا بال باشد.
از کجا برای طراحی لوگو ایده بگیریم؟
وقتی میدانید دنبال پاسخ چه سؤالی هستید، دیدن نمونهکارها هدف پیدا میکند. ممکن است بخواهید ببینید یک نام فارسی کوتاه چطور روی تابلو قرار میگیرد، یا یک نشانه چطور هم روی بستهبندی و هم در عکس پروفایل قابل تشخیص میماند. مثلاً برای کافهی «کنار»، عبارت «wooden bench side view» را در جستوجوی هیروباکس وارد کنید. چند تصویر از نیمکتها را کنار هم بگذارید و به زاویهی پشتی و شکل پایهها نگاه کنید. بعد سعی کنید نیمکت جلوی کافه را تنها با سه یا چهار خط بکشید.
در Behance، Dribbble و Pinterest دنبال چه بگردیم؟
| منبع | برای چه کاری مناسب است؟ | نمونهی جستوجو |
|---|---|---|
| Behance | دیدن یک پروژهی هویت بصری در چند کاربرد، از اتود و تابلو تا بستهبندی | neighborhood cafe visual identity |
| Dribbble | مقایسهی اجرای فرم، فاصلهی حروف و ترکیب نشانه با نام | cafe wordmark |
| جمعکردن مرجع از عکس، معماری، تابلونویسی و اشیای واقعی | vintage cafe window lettering |
در بیهنس، از تصویر اول پروژه عبور کنید و ببینید لوگو روی یک رسید کوچک یا تابلوی واقعی چه وضعی دارد. در دریبل میتوانید چند اجرای مختلف از یک مسئلهی محدود، مثل قرار گرفتن یک نام کوتاه زیر نشانه، را مقایسه کنید. در پینترست هم جستوجو را کمی از خود لوگو دور کنید. برای کافهی مثال ما، عکس پنجرههای فروش قهوه یا تابلوهای دستنویس محلی، جزئیات تازهتری به اتودها میدهد.
اگر هنگام جمعآوری نمونهها بیشتر جذب شکل حروف میشوید، احتمالاً نام برند ظرفیت تبدیل شدن به بخش اصلی لوگو را دارد. برای اینکه بدانید در این نمونهها به اتصال حروف، فاصلهها و شکل کلی کلمه چطور نگاه کنید، راهنمای آشنایی با لوگوتایپ را بخوانید.
در خود کسبوکار چه چیزهایی ارزش دیدن دارند؟
از صاحب برند بخواهید سه عکس برایتان بفرستد: جایی که مشتری وارد میشود، جزئی از محصول یا خدمت که به آن افتخار میکند و چیزی که مشتری با خودش میبرد. برای یک کارگاه خیاطی ممکن است جواب این درخواست، عکس میز برش، پشت یک دوخت تمیز و برچسب پارچهای لباس باشد. منحنی الگو یا ریتم بخیهها میتواند سرنخ طرحی باشد که به کار همان مزون مربوط است. برای شناخت نمادهای پرتکرار این حوزه هم میتوانید نمونههای لوگوی خیاطی و مزون را بررسی کنید.
در پروژهی املاک، بهجای محدود کردن جستوجو به شکل خانه، ببینید مجموعه دقیقاً چه ملکی را به چه کسی معرفی میکند. دفتر متخصص در خانههای قدیمی یک محله و شرکت فروش واحدهای اداری نوساز، منابع تصویری متفاوتی دارند. اولی شاید از فرم ورودی یک حیاط الهام بگیرد و دومی از نظم یک پلان. کنار هم دیدن نمونههای لوگو املاک کمک میکند متوجه شوید کدام شکلها آنقدر بین رقبا مشترکاند که تشخیص برند را دشوار میکنند.
چطور مودبردی بسازیم که به طراحی لوگو کمک کند؟
مودبرد مجموعهی کوچکی از تصاویر مرجع است که حالوهوای طرح را مشخص میکند. ارزشش زمانی معلوم میشود که بخواهید از روی آن اتود بزنید. کنار هر تصویر یک یادداشت کوتاه بگذارید و بنویسید دقیقاً کدام ویژگی آن برای پروژه مهم است.
برای کافهی «کنار»، یک مودبرد جمعوجور میتواند این سه مرجع را داشته باشد:
| تصویر مرجع | جزئی که ارزش نگهداشتن دارد | چیزی که در اتود امتحان میکنیم |
|---|---|---|
| عکس نیمکت جلوی کافه | خط افقی بلند و دو پایهی کوتاه | ساختن یک نشانه با سه خط و امتحان کردن فضای خالی زیر نشیمن |
| دستخط صاحب کافه روی منو | شکل «ک» و نرمی انتهای حروف | نوشتن چند نسخه از نام «کنار» با همان حالوهوا |
| عکس پنجرهی سفارش | نسبت قاب و لبهای که فنجان روی آن قرار میگیرد | ساده کردن فرم پنجره تا حدی که روی مهر تکرنگ هم خوانده شود |
اگر چند عکس را فقط بهخاطر رنگ کرم و قهوهای ذخیره کردهاید، یکی را برای مرجع رنگ نگه دارید. جای بقیه را به اطلاعاتی بدهید که هنوز ندارید، مثلاً نمونهای از چاپ تکرنگ روی کاغذ کرافت. این انتخاب کمک میکند در پایان مودبرد بدانید اولین اتود را از کجا شروع کنید.
هوش مصنوعی هم در این مرحله میتواند برای پیدا کردن ارتباط بین واژهها مفید باشد. مثلاً بپرسید «برای یک کافهی محلی با پنجرهی رو به خیابان، پنج استعارهی تصویری برای قرار و همنشینی پیشنهاد بده و کاربرد هرکدام را توضیح بده». پیشنهادها را با بریف مقایسه کنید و ایدهای را که به تجربهی واقعی مشتری ربط دارد روی کاغذ امتحان کنید. برای شناخت کاربرد این ابزارها در مراحل مختلف کار، راهنمای طراحی لوگو با هوش مصنوعی را ببینید.
چطور مودبرد را به اتود و کانسپت اختصاصی تبدیل کنیم؟
کانسپت همان فکر مرکزی طرح است که میتوانید در یک جمله توضیحش دهید. «نیمکت» فقط نام یک شیء است. «نیمکتی که مشتریها کافه را با آن به هم آدرس میدهند» دلیل انتخاب آن شیء را هم روشن میکند. حالا میتوانید چند اجرای متفاوت بکشید و ببینید کدامیک این ویژگی را بهتر منتقل میکند.
چند اتود کوچک با سؤالهای متفاوت بکشید
یک برگه را به چند قاب کوچک تقسیم کنید. برای هر ردیف، یک سؤال بگذارید. مثلاً ردیف اول «اگر فقط نام کافه را داشته باشم چه میکنم؟»، ردیف دوم «نیمکت با چند خط قابل تشخیص است؟» و ردیف سوم «از پنجرهی سفارش، کدام جزئیات در خاطر میماند؟». این طرحهای کوچک یا Thumbnail Sketch کمک میکنند پیش از درگیر شدن با نرمی منحنی و انتخاب رنگ، ترکیب کلی را ببینید.
در ردیف نام، کلمهی «کنار» را چند بار با قلم پهن و باریک بنویسید. در ردیف نیمکت، یک بار آن را از روبهرو و یک بار از پهلو بکشید. بعد یکی از پایهها یا خط پشتی را حذف کنید و ببینید از کجا به بعد شکلتان شبیه میز میشود. همین نقطهی تغییر به شما میگوید کدام بخش برای تشخیص نشانه ضروری است.
از بین اتودها دو مسیر واقعاً متفاوت انتخاب کنید
اگر از یک نیمکت سه نسخه کشیدهاید که فقط گوشههایشان گردتر یا تیزتر است، یک ایده با سه شیوهی اجرا دارید. برای مقایسهی کانسپتها بهتر است تصمیم اصلی متفاوت باشد. مثلاً در مسیر اول، تمرکز روی نام دستنویس کافه است تا رهگذر اسم را بخواند و به خاطر بسپارد. در مسیر دوم، تمرکز روی نشانهی نیمکت است تا همان علامت روی پنجره، پاکت و تصویر پروفایل تکرار شود.
زیر هر مسیر یک جمله بنویسید که توضیح دهد انتخابش چه مسئلهای را حل میکند. اگر تنها توضیحتان «این یکی زیباتر است» بود، اتود را روی کاربرد واقعی بگذارید. دیدن دو طرح روی تابلوی یکسان معمولاً بحث را از سلیقه به خوانایی، تشخیص نام و تناسب با فضای کافه برمیگرداند.
چطور بفهمیم ایدهی لوگو ارزش ادامه دادن دارد؟
قبل از اینکه وقت زیادی صرف اجرای برداری کنید، طرح را در شرایطی ببینید که مشتری قرار است با آن روبهرو شود. یک لوگو ممکن است روی صفحهی سفید لپتاپ چشمگیر باشد، اما روی برچسب کوچک محصول، فضای خالی بین دو بخش آن بسته شود و شکل دیگری بسازد.
- خوانایی نام را آزمایش کنید.
لوگوتایپ فارسی را در اندازهی نهایی به کسی نشان دهید که نام برند را از قبل نمیداند. از او بخواهید آن را بخواند. اگر مکث کرد، ببینید کدام اتصال یا نقطه باعث تردیدش شده است. گاهی کمی فاصله دادن به یک نقطه، مسئله را بهتر از تغییر کل فونت حل میکند. - نسخهی تکرنگ را ببینید.
گرادینت، سایه و بافت را بردارید و طرح را با یک رنگ روی زمینهی روشن و تیره امتحان کنید. برای نشان نیمکت، این آزمایش معلوم میکند فضای بین پایهها روی مهر یا پاکت باز میماند یا به یک لکه تبدیل میشود. - طرح را در کوچکترین کاربرد لازم قرار دهید.
اگر برند به آیکن سایت نیاز دارد، نشان را واقعاً داخل همان قاب کوچک ببینید. اگر سفارش فقط برای تابلوی سردر و کارت است، خوانایی در همین دو کاربرد را در اولویت بگذارید. - لوگو را کنار رقبا بچینید.
رنگها را موقتاً یکسان کنید و به دورخط، فضای خالی و زاویهی فرمها نگاه کنید. اگر طرح شما با یکی از رقبا اشتباه گرفته میشود، پیش از انتخاب رنگ به خود ایده برگردید.
این مقایسه در بعضی حوزهها اهمیت بیشتری پیدا میکند. مثلاً در طراحی برای یک برند آرایشی، چند اتود متفاوت ممکن است در نهایت به ترکیب مشابهی از نیمرخ چهره و برگ برسند. برای اینکه ببینید چطور میشود انتخاب فرم را به نوع محصول و مخاطب آن وصل کرد، راهنمای طراحی لوگو برای برندهای آرایشی را مرور کنید.
چطور شباهت ناخواسته را اصلاح کنیم؟
جستوجوی تصویری اتود و مقایسه با برندهای همان حوزه میتواند نمونههای نزدیک را آشکار کند. اگر شباهت در ترکیب اصلی است، عوض کردن رنگ یا ضخامت خط معمولاً همان شباهت را باقی میگذارد. فرض کنید نشان کافهی دیگری هم یک نیمکت با دو فنجان روی آن است. اینجا میتوانید به نکتهی دیگری از بریف برگردید، مثل پنجرهای که سفارش از آن تحویل داده میشود، یا نام دستنویسی که مشتریها هر روز روی شیشه میبینند.
مودبرد، اتودهای کاغذی و نسخههای میانی را نگه دارید. وقتی مشتری میپرسد چرا فنجان از طرح حذف شد، میتوانید دو نسخه را کنارش بگذارید و نشان دهید که در اندازهی چاپ روی پاکت، فنجان فقط یک لکهی اضافه ساخته بود. چنین توضیحی از چند صفت کلی دربارهی «سادگی» قانعکنندهتر است.
کانسپت منتخب را چطور به لوگوی نهایی برسانیم؟
حالا میتوانید دربارهی شکل ارائهی لوگو تصمیم بگیرید. اگر مشتری باید نام تازهای را یاد بگیرد، خوانایی نام اهمیت زیادی دارد. اگر بستهبندی یا محصول جای محدودی دارد، یک نشانهی مستقل هم میتواند بخشی از نیاز برند را پوشش دهد.
| نوع لوگو | چه زمانی مناسب است؟ | در مثال کافهی «کنار» |
|---|---|---|
| لوگوتایپ | وقتی شکل نوشتاری نام، بخش مهم هویت برند است | نام «کنار» روی شیشه و تابلوی سردر |
| لوگومارک یا نشانهی تصویری | وقتی برند برای فضای کوچک به علامتی مستقل نیاز دارد | نشان سادهی نیمکت روی مهر پاکت |
| لوگوی ترکیبی | وقتی نام و نشانه باید کنار هم شناخته شوند و در بعضی کاربردها جدا هم به کار بروند | نام و نیمکت روی منو، نشانهی تنها روی برچسب لیوان |
برای اجرای دیجیتال، اتود منتخب را وارد ایلاستریتور یا فیگما کنید. ابتدا فرمهای اصلی را بسازید و فاصلهی بین اجزا را تنظیم کنید. شبکهی راهنما برای مقایسهی نسبتها مفید است، اما نتیجه را با چشم و در اندازهی واقعی هم بسنجید. مثلاً ممکن است فاصلهی دو طرف یک نوشته از نظر عددی برابر باشد، ولی بهخاطر فرم حرف آخر، یک طرف خالیتر دیده شود.
برای ارائه به مشتری، کنار تصویر بزرگ لوگو دو کاربرد مهمش را هم نشان دهید. برای «کنار»، تصویر تابلو از فاصلهی پیادهرو و نمونهی چاپ تکرنگ روی پاکت دو سؤال اصلی پروژه را جواب میدهند: «اسم کافه را میشود خواند؟» و «نشانه را میشود دوباره شناخت؟» اگر هر دو پاسخ روشن باشد، برای انتخاب طرح دلیل مشخصی دارید.
سوالات متداول
- وقتی هیچ ایدهای برای طراحی لوگو نداریم، از کجا شروع کنیم؟
از صاحب کسبوکار بخواهید معرفی برندش را از زبان یک مشتری تعریف کند. بعد از دل همان توضیح، سه چیز قابلتصویر بیرون بکشید و برای هرکدام چند طرح کوچک بزنید. یک جزئیات واقعی از محل، محصول یا تجربهی خرید معمولاً برای شروع از عبارتهایی مثل «کیفیت و خلاقیت» کاربردیتر است. - برای طراحی لوگوی فارسی چطور ایده بگیریم؟
نام برند را با چند ابزار مختلف بنویسید و ببینید کدام حرف یا اتصال ویژگی متمایزی دارد. تغییر را از همان قسمت شروع کنید. بعد نام را در اندازهی کوچک آزمایش کنید تا مطمئن شوید کشیده، نقطه یا اتصال تازه، خواندن کلمه را دشوار نکرده است. - چه زمانی باید جمعآوری نمونه را متوقف کنیم؟
وقتی برای هر تصویری که نگه داشتهاید دلیل مشخصی دارید و میتوانید از روی آن یک اتود بکشید، مودبرد کارش را انجام داده است. اگر نمونههای تازه فقط شبیه تصاویر قبلیاند، سراغ کاغذ بروید. سؤالهایی که هنگام کشیدن پیش میآیند، جستوجوی بعدی را دقیقتر میکنند. - چطور یک لوگوی مینیمال را از حالت تکراری خارج کنیم؟
پیش از ساده کردن طرح، آن جزئی را مشخص کنید که به خود برند تعلق دارد. ممکن است زاویهی یک حرف، نسبت خاص یک پنجره یا فضای خالی میان دو فرم باشد. هنگام حذف جزئیات، هر بار بررسی کنید که این ویژگی هنوز دیده میشود. همان جزئیات حسابشده است که یک نشانهی ساده را قابل تشخیص میکند.





ثبت دیدگاه